(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.177. అధ్యాయః 177
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి ప్రపంచస్యానిత్యత్వాదిజ్ఞానపూర్వకవిరక్తేః సుఖహేతుతాయాం ప్రమాణతయా ప్రహ్లాదాజగరమునిసంవాదానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-177-0x(5899)(72092)
కేన వృత్తేన వృత్తజ్ఞ వీతశోకశ్చరేన్మహీం।
కించ కుర్వన్నరో లోకే ప్రాప్నోతి గతిముత్తమాం॥ 12-177-1(72093)
భీష్మ ఉవాచ। 12-177-2x(5900)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
ప్రహ్లాదస్య చ సంవాదం మునేరాజగరస్య చ॥ 12-177-2(72094)
చరంతం బ్రాహ్మణం కంచిత్కల్యచిత్తమనామయం।
పప్రచ్ఛ రాజా ప్రహ్లాదో బుద్ధిమాన్ప్రాజ్ఞసత్తమః॥ 12-177-3(72095)
ప్రహ్లాద ఉవాచ। 12-177-4x(5901)
స్వస్థః శక్తో మృదుర్దాంతో నిర్విధిత్సోఽనసూయకః।
సువాగ్బహుమతో లోకే ప్రాజ్ఞశ్చరసి బాలవత్॥ 12-177-4(72096)
నైవ ప్రార్థయసే లాభం నాలాభేష్వనుశోచసి।
నిత్యతృప్త ఇవ బ్రహ్మన్న కించిదివ మన్యసే॥ 12-177-5(72097)
స్రోతసా హ్రియమాణాసు ప్రజాసు విమనా ఇవ।
ధర్మకామార్థకార్యేషు కూటస్థ ఇవ లక్ష్యసే॥ 12-177-6(72098)
నానుతిష్ఠసి ధర్మార్థౌ న కామే చాపి వర్తసే।
ఇంద్రియార్థాననాదృత్య ముక్తశ్చరసి సాక్షివత్॥ 12-177-7(72099)
కా ను ప్రజ్ఞా శ్రుతం వా కిం వృత్తిర్వా కా ను తే మునే।
క్షిప్రమాచక్ష్వ మే బ్రహ్మఞ్శ్రేయో యదిహ మన్యసే॥ 12-177-8(72100)
భీష్మ ఉవాచ। 12-177-9x(5902)
అనుయుక్తః స మేధావీ లోకధర్మవిధానవిత్।
ఉవాచ శ్లక్ష్ణయా వాచా ప్రహ్లాదమనపార్థయా॥ 12-177-9(72101)
పశ్య ప్రహ్లాద భూతానాముత్పత్తిమనిమిత్తతః।
హ్రాసం వృద్ధిం వినాశం చ న ప్రహృష్యే న చ వ్యథే॥ 12-177-10(72102)
స్వభావాదేవ సందృశ్యా వర్తమానాః ప్రవృత్తయః।
స్వభావనిరతాః సర్వాః ప్రతిపాద్యా న కేనచిత్॥ 12-177-11(72103)
పశ్య ప్రహ్లాద సంయోగాన్విప్రయోగపరాయణాన్।
సంచయాంశ్చ వినాశాంతాన్న క్వచిద్విదధే మనః॥ 12-177-12(72104)
అంతవంతి చ భూతాని గుణయుక్తాని పశ్యతః।
ఉత్పత్తినిధనజ్ఞస్య కిం పర్యాయేణోపలక్షయే। 12-177-13(72105)
జలజానామపి హ్యంతం పర్యాయేణోపలక్షయే।
మహతామపి కాయానాం సూక్ష్మాణాం చ మహోదధౌ॥ 12-177-14(72106)
జంగమస్థావరాణాం చ భూతానామసురాధిప।
పార్థివానామపి వ్యక్తం మృత్యుం పశ్యామి సర్వశః॥ 12-177-15(72107)
అంతరిక్షచరాణాం చ దానవోత్తమపక్షిణాం।
ఉత్తిష్ఠతే యథాకాలం మృత్యుర్బలవతామపి॥ 12-177-16(72108)
దివి సంచరమాణాని హ్రస్వాని చ మహాంతి చ।
జ్యోతీంష్యపి యథాకాలం పతమానాని లక్షయే॥ 12-177-17(72109)
ఇతి భూతాని సంపశ్యన్ననుషక్తాని మృత్యునా।
సర్వం సామాన్యతో విద్వాన్కృతకృత్యః సుఖం స్వపే॥ 12-177-18(72110)
సుమహాంతమపి గ్రాసం గ్రసే లబ్ధం యదృచ్ఛయా।
శయే పునరభుంజానో దివసాని బహూన్యపి॥ 12-177-19(72111)
ఆశయంత్యపి మామన్నం పునర్బహుగుణం బహు।
పునరల్పం పునస్తోకం పునర్నైవోపపద్యతే॥ 12-177-20(72112)
కణం కదాచిత్ఖాదామి పిణ్యాకమపి చ గ్రసే।
భక్షయే శాలిమాంసాని భక్షాంశ్చోచ్చావచాన్పునః॥ 12-177-21(72113)
శయే కదాచిత్పర్యంకే భూమావపి పునః శయే।
ప్రాసాదే చాపి మే శయ్యా కదాచిదుపపద్యతే॥ 12-177-22(72114)
ధారయామి చ చీరాణి శాణక్షౌమాజినాని చ।
మహార్హాణి చ వాసాంసి ధారయాంయహమేకదా॥ 12-177-23(72115)
న సన్నిపతితం ధర్ంయముపభోగం యదృచ్ఛయా।
ప్రత్యాచక్షే న చాప్యేనమనురుధ్యే సుదుర్లభం॥ 12-177-24(72116)
అచలమనిధనం శివం విశోకం
శుచిమతులం విదుషాం మతే ప్రవిష్టం।
అనభిమతమసేవితం విమూఢై
ర్వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-25(72117)
అచలితమతిరచ్యుతః స్వధర్మా
త్పరిమితసంసరణః పరావరజ్ఞః।
విగతభయకషాయలోభమోహో
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-26(72118)
అనియతఫలభక్ష్యభోజ్యపేయం
విధిపరిణామవిభక్తదేశకాలం।
హృదయసుఖమసేవితం కదర్యై
ర్వ్రతమిదమాజగరం సుచిశ్చరామి॥ 12-177-27(72119)
ఇదమిదమితి తృష్ణయాఽభిభూతం
జనమనవాప్తధనం విషీదమానం।
నిపుణమనునిశాంయ తత్త్వబుద్ధ్యా
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-28(72120)
బహువిధమనుదృశ్య చార్థహేతోః
కృపణమిహార్యమనార్యమాశ్రయం తం।
ఉపశమరుచిరాత్మవాన్ప్రశాంతో
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-29(72121)
సుఖమసుఖమలాభమర్థలాభం
రతిమరతిం మరణం చ జీవితం చ।
విధినియతమవేక్ష్య తత్త్వతోఽహం
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-30(72122)
అపగతభయరాగమోహదర్పో
ధృతిమతిబుద్ధిసమన్వితః ప్రశాంతః।
ఉపగతఫలభోగినో నిశాంయ
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-31(72123)
అనియతశయనాసనః ప్రకృత్యా
దమనియమవ్రతసత్యశౌచయుక్తః।
అపగతఫలసంచయః ప్రహృష్టో
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-32(72124)
అపగతమసుఖార్థమీహనార్థై
రుపగతబుద్ధిరవేక్ష్య చాత్మసంస్థం।
తృపితమనియతం మనో నియంతుం
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-33(72125)
న హృదయమనురుధ్యతే మనో వా
ప్రియసుఖదుర్లభతామనిత్యతాం చ।
తదుభయముపలక్షయన్నివాహం
వ్రతమిదమాజగరం శుచిశ్చరామి॥ 12-177-34(72126)
బహు కథితమిదం హి బుద్ధిమద్భిః
కవిభిరపి ప్రథయద్భిరాత్మకీర్తిం।
ఇదమిదమితి తత్రతత్ర హంత
స్వపరమతైర్గహనం ప్రతర్కయద్భిః॥ 12-177-35(72127)
తదిదమనునిశాంయ విప్రపాతం
పృథగభిపన్నమిహాబుధైర్మనుష్యైః।
అనవసితమనంతదోషపారం
నృపు విహరామి వినీతదోషతృష్ణః॥ 12-177-36(72128)
భీష్మ ఉవాచ। 12-177-37x(5903)
అజగరచరితం వ్రతం మహాత్మా
య ఇహ నరోఽనుచరేద్వినీతరాగః।
అపగతభయలోభమోహమన్యుః
స ఖలు సుఖీ విచరేదిమం విహారం॥ ॥ 12-177-37(72129)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి సప్తసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 177॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-177-2 ఆజగరస్యాఽజగరవృత్త్యా జీవతః॥ 12-177-4 నిర్విధిత్సో నిరారంభః॥ 12-177-6 స్రోతసా కామాదివేగేన। కూటస్థో నిర్వ్యాపారః॥ 12-177-7 ఇంద్రియార్థాన్ గంధరసాదీననాదృత్య చరసి తన్నిర్వాహమాత్రార్థీ అశ్నాసి॥ 12-177-8 ప్రజ్ఞా తత్త్వదర్శనం। శ్రుతం తన్మూలభూతం శాస్త్రం। వృత్తిస్తదర్థానుష్ఠానం। శ్రేయో మమేతి శేషః॥ 12-177-9 అనుయుక్తః పృష్టః। లోకస్య ధర్మో జన్మజరాదిస్తస్య విధానం కారణం తదభిజ్ఞః లోకధర్మవిధానవిత్॥ 12-177-10 అనిమిత్తతః కారణహీనాద్బ్రహ్మణః। పశ్య ఆలోచయ॥ 12-177-12 తస్మాదహం మనో న క్వచిద్విషయే విదధే ధారయామి తద్వినాశే శోకోత్పత్తిం జానన్॥ 12-177-15 పార్థివానాం పృథివీస్థానాం॥ 12-177-19 ఆజగరీం వృత్తిం ప్రపంచయతి సుమహాంతమిత్యాదినా॥ 12-177-20 ఆశయంతి భోజయంతి॥ 12-177-26 కషాయః రాగద్వేషాదిః॥ 12-177-28 ధనప్రాప్తౌ కర్మైవ కారణం న పౌరుషమితి ధియా నిశాంయాలోచ్య॥ 12-177-29 అర్థహేతోరనార్యం నీచం। అర్యం స్వామినగాశ్రయతి యః కృపణో దీనజనస్తమనుదృశ్యోపశమరుచిః। ఆత్మవాన్ జితచిత్తః॥ 12-177-30 విధినియతం దైవాధీనం॥ 12-177-31 మతిరాలోచనం। బుద్ధిర్నిశ్చయః। ఉపగతం సమీపాగతం ఫలం ప్రియం యేషాం తాన్ భోగినః సర్పాన్ అజగరాన్ నిశాంయ దృష్ట్వా। ఫలభోగిన ఇతి మధ్యమపదలోపః॥ 12-177-32 ప్రకృత్యా దమాదియుక్తః అపగతఫలసంచయస్త్యక్తయోగఫలసమూహః॥ 12-177-33 ఏషణావిషయైః పుత్రవిత్తాదిర్భిర్హేతుభిః। అసుఖార్థం పరిణామే దుఃఖార్థం। అపగతమాత్మనః పరాఙ్భుఖం తృషితమనియతం చ మనోఽవేక్ష్య। ఉపగతబుద్ధిర్లవ్ధాలోకః। ఆత్మసంస్థమాత్మని సంస్థా సమాప్తిర్యస్య తత్తథా తుం వ్రతం చరామి॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.